Ingesloten tussen Beieren, Tirol, Zwitserland en het piepkleine Liechtenstein ligt misschien wel de mooiste deelstaat van heel Oostenrijk: Vorarlberg. Deze deelstaat is een waar outdoor walhalla en er is voor ieder wat wils. Groene bergen, gletsjers en authenticiteit: je vindt het er allemaal. Maar ondanks dat de deelstaat relatief klein is, is de keuze er nog steeds reuze. Waar moet je precies zijn? In dit artikel leg ik het je in detail uit.
- Waar ligt Vorarlberg?
- Regio’s in Vorarlberg
- De Walgau
- Het Grosses Walsertal
- Het Brandnertal
- Het Montafon
- Het Klostertal
- Het Bregenzerwald
- Het Kleinwalsertal
Waar ligt Vorarlberg?
Vorarlberg is de meest westelijke deelstaat van Oostenrijk. Het ligt ingeklemd tussen een drietal mede-alpenlanden. In het westen vormt de Rijn de natuurlijke grens met Zwitserland, terwijl in het Oosten de Arlbergpas de grens vormt met de deelstaat Tirol. Tussen deze twee natuurlijke grenzen vind je een overdaad aan wandelpaden, pistes en onaangeraakte natuur.
Vorarlberg is bij de Nederlandse toerist misschien wat minder bekend. Buurman Tirol heeft wat dat betreft zijn zaakjes beter voor elkaar, maar hier viert in sommige regio’s dan ook massatoerisme hoogtij. Wie Vorarlberg bezoekt komt hier vooral voor de rust en de natuurlijke veelvoud. In deze deelstaat ligt het tempo namelijk net iets lager en zijn de bewoners van de dalen net wat vriendelijker en gemoedelijker. Tot rust komen is in dit gedeelte van Oostenrijk dan ook helemaal niet zo moeilijk.
Maar waar moet je zijn op deze prachtige plek? Er zijn namelijk voldoende dalen te vinden die een bezoekje waard zijn. Hieronder leggen ik je uit van welke plekken jouw hart sneller gaat kloppen.
Dit zijn interessante regio’s in Vorarlberg
Vorarlberg is opgedeeld in verschillende regio’s waar je volop kunt wandelen en kunt genieten van de natuur. Veel van de regio’s zijn behoorlijk bergachtig. In het noorden vind je vooral groene grasbergen. Veel mensen trekken bijvoorbeeld naar het Bregenzerwald, mede doordat deze regio goed bereikbaar is vanuit Nederland. Verder naar het zuidoosten, richting de grens met Tirol vind je de hogere bergen van de regio. De Silvretta, gelegen in het Montafon, kent bijvoorbeeld de hoogste toppen van de regio.
Grofweg kun je Vorarlberg in de volgende regio’s opdelen. In de volgende paragrafen stel ik ze allemaal uitgebreid aan je voor;
Noordelijke regio’s Vorarlberg (groene grasbergen)
- Bregenzerwald
- Grosses Walsertal
- Kleinwalsertal
Zuidelijke regio’s Vorarlberg (ruigere en hogere bergtoppen)
- Brandnertal
- Montafon
- Klostertal
Ben je op zoek naar de ideale wandelvakantie in Vorarlberg? Ik help je graag op weg met op maat gemaakte wandelvakanties. Op basis van jouw wensen stel ik voor jou een prachtige vakantie samen vol met mooie wandelroutes, prachtige plekken en andere activiteiten naar keuze.
De Walgau: kloppend hart van Vorarlberg en de toegangspoort naar de Alpen
De meeste mensen rijden Vorarlberg binnen vanaf de Bodensee en de hoofdstad Bregenz. Het relatief drukke Rijndal moet eerst doorkruist worden om de Walgau te bereiken. Dit dal, dat ten oosten van het pittoreske Feldkirch begint en doorloopt tot het hart van het dal Bludenz, is de toegangspoort naar de vele dalen die Vorarlberg kent. Zo bereik je vanaf Bludenz maar liefst vier vakantieregio’s: het Brandnertal, het Montafon, het Klostertal en het Grosses Walsertal.
De Walgau wordt nog weleens overgeslagen, maar dat is niet terecht. Er is namelijk voldoende te doen. Eén van de bekendste toppen in de Walgau is bijvoorbeeld de Hoher Frassen. Met de Muttersberg kabelbaan is een wandeling naar de top van deze berg een peulenschil. Je krijgt er een fantastisch uitzicht over Bludenz en de aangrenzende dalen gratis bij.
Het Grosses Walsertal: daar waar Vorarlberg het duurzaamst is
In de 13e eeuw trok er een volk weg uit het Zwitserse kanton Wallis en sloeg zijn kampen op in een dal ten noorden van Bludenz. Het Grosses Walsertal was geboren, en de nakomelingen van dit oorspronkelijk Zwitserse volk wonen nog steeds in het dal. Wat mij betreft is dit één van de meest onderschatte plekken van Vorarlberg.
Het Grosses Walsertal is een dunbevolkt gebied met ongeveer 3.500 inwoners, die in de kleine dorpen in het dal wonen. Dit dal is een zogenaamd Unesco Biospharenpark. Dat betekent dat de natuur hier voorrang krijgt. Zo wordt er op een biodynamische manier landbouw bedreven. Het dal kenmerkt zich door de groene alpenweides en groene toppen. Daarnaast is maar liefst 20 procent van het dal beschermd gebied.
Er zijn zoveel prachtige plekken in dit gebied voor mooie wandelingen, dat een paar alinea’s niet voldoende zijn. De mooiste wandelingen vind je in het oosten van het dal. Het Gadental behoort tot één van de meest verlaten plekken van het Grosses Walsertal, en is ook meteen het grootste natuurgebied. Ook natuurgebied Faludriga Nova is een echte parel, met prachtige plekken zoals de Alpe Laguz en de hoogste berg van het dal, de ruim 2.700 meter hoge Rote Wand.
- Lees hier meer over het Grosses Walsertal
- Deze huttentocht moet je hebben gedaan: vier- of vijfdaagse huttentocht door het Walsertal
- Bekijk hier mooie accommodaties in de regio
Het Brandnertal: ruig en veelzijdig
Ten zuiden en zuidoosten van Bludenz liggen twee dalen die stiekem best veel gemeen hebben. Het Brandnertal en het Montafon liggen direct naast elkaar en delen hetzelfde bergmassief: het Rätikon.
Laten we beginnen bij het Brandernertal. Dit dal behoort tot één van de kleinste dalen van Vorarlberg, maar dat zegt natuurlijk niks. Het dal biedt namelijk een keur aan mogelijkheden voor de buitenliefhebber. In de winter kun je in het gelijknamige plaatsje Brand je hart ophalen aan de wintersport, maar ook in de zomer is er voldoende te doen.
Achterin het dal kan de wandelliefhebber zijn hart ophalen. De weg loopt hier dood. Je kunt alleen verder het dal in met de gondel van de Lünerseebahn. De gondel brengt je omhoog naar het prachtige stuwmeer. Vanaf daar starten tal van routes. Een route om het meer is bijvoorbeeld een leuke wandeling voor de beginner. Heen en weer naar de Totalphütte is er voor de wat geoefende wandelaar. En wie echt ambities heeft beklimt de hoogste top van het Rätikon, de Schesaplana.
Dit zijn plekken die je moet hebben gezien
Deze wandelingen vind ik het mooist
Alpenmozaïek Montafon: kloppend hart van Vorarlberg
Vanaf het Brandnertal is het niet ver meer naar het Montafon: het meest veelzijdige dal van Vorarlberg. Brand en het Montafon delen hetzelfde bergmassief: het prachtige Rätikon. Vanaf de Lünersee loop je richting het oosten zo het gebied in. Het Rätikon is groen en ruig en herbergt een aantal markante bergtoppen. De Drei Türme is de bekendste, aan de voet van de Lindauer Hütte.
Maar er is meer. Het Montafon noemt zich ook wel het Alpenmozaïek. Dit gebied kent de misschien wel grootste geologische diversiteit van de hele Alpenketen. Daarnaast vind je in het Montafon maar liefst drie gebergtes: naast het Rätikon tref je hier ook het Silvretta- en Verwallmassief. De Silvretta herbergt daarnaast de hoogste top van Vorarlberg: de ruim 3.300 meter hoge Piz Buin.
Het Montafon is, hoe kan het ook anders, een walhalla voor de natuurliefhebber. Met Schruns als kloppend hart van het dal kun je alle kanten op. Skiën in de winter, wandelen in de zomer. De bergbanen van Golm en Schruns brengen je gemakkelijk naar boven zodat je op hoogte kunt genieten van het Verwall en Rätikon gebergte. De Silvretta Hochalpenstrasse brengt je met 34 haarspeldbochten naar de voet van de reuzen van de Silvretta. Zo is er dus voor outdoorliefhebbers dus voldoende te beleven.
- Lees hier meer over hikes in het Montafon
- Deze huttentocht moet je hebben gedaan: drie – of vierdaagse huttentocht door het Rätikon
- Bekijk hier mooie accommodaties in de regio
Het Klostertal: wintersportwalhalla en wandelparadijs
Het Klostertal strekt zich in ruim 30 kilometer uit van Bludenz tot de Arlberg en wordt geflankeerd door twee steile bergmassieven: het Verwallmassief in het zuiden en het noordelijke Lechquellengebergte. Dit dal is ongelooflijk sneeuwzeker: doordat de westenwind ongehinderd het dal binnen kan stromen brengt dit vaak neerslag met zich mee. De bekendste wintersportplaats, St. Anton am Arlberg profiteert hiervan.
Gelukkig is het niet alleen wintersport dat de klok slaat. Het Lechquellengebergte kent een aantal prachtige plekken die een bezoekje waard zijn. De Formarinsee, gelegen aan de Freiburger Hütte, is gekroond tot de mooiste plek van Oostenrijk in 2015. Vanaf het startpunt in Dalaas gaat de weg steil omhoog, maar het uitzicht maakt alles goed.
Aan de overkant van het Lechquellengebergte ligt een bijzonder gebied: het Verwall massief. Het is geologisch gezien één van de meest bijzonder gebieden van Vorarlberg. Het Verwall is namelijk een hoogveen gebied en wordt daarom ook goed beschermd. Dit gebergte kent meerdere vennetjes en meertjes, waarvan de Wiegensee en de Langensee de bekendste zijn.
Slapen kun je er natuurlijk ook, in één van de vele berghutten. De Kaltenberghütte bied bijvoorbeeld een prachtig bergpanorama en heerlijke Kaiserschmarrn. Naast deze prachtige hut zijn de Konstanzer Hütte en Neue Reutlinger Hütte zeker ook een bezoekje waard.
Het Bregenzerwald: de meest veelzijdige regio van Vorarlberg
Glooiend in het noorden, alpien in het zuiden en daartussen een veelvoud aan prachtige dalen met gemoedelijke dorpskernen. Lang heb ik het Bregenzerwald links laten liggen, tot ik er enkele jaren geleden voor het eerst langere tijd verbleef. Vele bezoekjes volgden daarna, en inmiddels kan ik zonder twijfel zeggen dat ik een grote fan ben van deze regio.
Er is hier dan ook voldoende te doen voor buitenliefhebbers. Gemoedelijke wandelingen in het noorden wissel je moeiteloos af met alpiene dagtochten in het zuiden. De infrastructuur is daarnaast top: je vindt er meerdere kabelbanen, er is een groot aanbod aan kleinschalige hotels en accommodaties en je vindt hier honderden kilometers aan wandelpaden.
Als ik het Bregenzerwald bezoek ga ik het liefste richting de Hochtannbergpas, waar aan de voet van de Großer Widderstein tal van mooie wandelingen beginnen. Ook de Kanisfluh staat hoog op mijn lijstje, mede dankzij de fenomenale zonsondergang die je hier kunt zien. En heb ik daar alle wandelingen afgevinkt? Dan rij ik naar Damuls, waar ik over de flanken van de groene grasbergen op heldere dagen de Zwitserse bergen kan zien.
- Lees hier meer over hikes in het Bregenzerwald
- Deze huttentocht moet je hebben gedaan: driedaagse huttentocht door het Bregenzerwald
- Bekijk hier mooie accommodaties in de regio
De vreemde eend in de bijt: het Kleinwalsertal
De titel zegt het eigenlijk al: binnen Vorarlberg heeft het Kleinwalsertal een status aparte. Dit dal is vanuit Oostenrijk namelijk niet te bereiken. Tenminste, als je met de auto of het OV wenst te reizen. Het Kleinwalsertal bereik je alleen vanuit Duitsland. Bijkomend voordeel voor de Nederlander: het is relatief goed te bereiken.
Het Kleinwalsertal is relatief klein, maar daardoor niet minder interessant. Voor de beginnende wandelaar is dit dal ideaal: er zijn tal van bergbanen die je naar boven brengen. Vanaf daar starten er een keur aan routes. Ook in de winter is er voldoende te doen in de vorm van wintersport.
Het Kleinwalsertal ontvangt ruim één miljoen bezoekers per jaar. Gelukkig kent de regio nog enkele stille plekjes. Helemaal achterin het dal vind je het kleine plaatsje Baad. Het dal loopt hier dood, de machtige flanken van de hoogste berg van het dal, de Grosser Widderstein, dwingt je om te voet verder te gaan.
Mijn persoonlijke highlight is de omronding van de Grosser Widderstein, de hoogste berg van het dal. Daarnaast biedt dit gedeelte van Vorarlberg nog tal van andere mooie hikes. Het bekendst is misschien wel de Hoher Ifen, direct op de grens met Duitsland, en het Gottesackerplateau. Dit is bij uitstek de meest markante bergrug van het dal. Langs het plateau lopen prachtige wandelingen, maar voor degenen die niet zo ver willen lopen: het plateau is ook per gondel gemakkelijk te bereiken.
Meer inspiratie uit de Alpen
Ben je op zoek naar meer mooie bestemmingen in de Alpen? Neem dan eens een kijkje naar de volgende artikelen en laat je inspireren.
- Vier de zomervakantie in de Dolomieten
- Ontdek het noorden van Tirol
- Dit zijn de mooiste dorpen van Beieren
Op vakantie in de Beierse Alpen
Ontdek de mooiste regio’s in het zuiden van Beieren.
